𝙉𝙊 𝙀𝙓𝙏𝙍𝙀𝙈𝙄𝙎𝙈 𝙄𝙉 𝙍𝙀𝙇𝙄𝙂𝙄𝙊𝙉 - ဘာသာရေး အစွန်းရောက် လမ်းစဉ်က ဘာသာရေး အနှစ်သာရ မဟုတ်ပါ

 

Unicode

ဘာသာရေး အစွန်းရောက်မှုလို့ ပြောတာနဲ့ ကျနော်တို့မေ့ထားလို့မရတာက ဘာသာရေးအစွန်းရောက်မှုဆိုတာ သူချည်း သီးခြားရပ်တည်နေတာ မဟုတ်ပဲ နိုင်ငံရေးအရ The political ပါနေတယ် ဆိုတာပဲ။ ဉပမာ ဘာသာ ရေး အစွန်းရောက်တာတွေကို ဟောပြောလို့ရအောင် ခွင့်ပြုတဲ့ လက်ခံတဲ့ နိုင်ငံရေး စနစ်တွေက တင်ကြိုရှိနေရတယ်။ မဘသ ရှင်သန်ဖို့ ဦးသိန်းစိန် လက်ထက်မှာ တရား၀င် အဖွဲ့အစည်း တရပ်အနေနဲ့ ရပ်တည်ပေးနေတာမျိုး။ ယုတ်စွအဆုံး ဘာသာရေး အစွန်းရောက်သူတွေက အီရတ်တို့လို့ ခုခံရေးလက်နက်ကိုင်စစ်ဆင်နွဲမယ်ဆိုရင်တောင် လက်နက်တွေ၊ တပ်သားတွေ၊ အသေခံဗုံးဖောက်မယ့်သူတွေဟာ ဘာသာရေးအရ တည်ရှိနေတာမဟုတ်ပဲ နိုင်ငံရေး အရ ပါတည်ရှိနေတာမျိူးပဲ။ ဘာသာရေးအစွန်းရောက်သူတွေရဲ့အန္တိမ ရည်မှန်းချက်က ဘာသာရေးကို အခြေခံပြီး အုပ်စိုး၊ အုပ်ချုပ်ဖို့ပဲ။ ဒီမှာတင် ဘာသာရေး အခန်းကဏ္ဍက ပျက်သုဉ်းပြီး နိုင်ငံရေးအရ The political တွေပါ ၀င်ရောက်နေပြီ။ ဒီအချက်ကို ကျနော်တို့ မေ့ထားလို့မရဘူး။

Zizek ပြောသလို စက်ရုံမှာပစ္စည်းခိုးလို့ လှည်းတွန်းထွက်လာတဲ့သူကို ပိတ်ဖမ်းပြီး စစ်တော့ လှည်းပေါ်မှာ ဘာပစ္စည်းမှ ရှိမနေဘူး။ လွတ်ပေးလိုက်‌ပြီးမှ သိရတာက အခိုးခံရတာ လှည်းဖြစ်နေသလို သတိမမူ မိတာမျိုးကို မေ့လို့မရဘူး။ ဘာသာရေး အစွန်းရောက်မှုတွေကို ကိုင်တွယ်တဲ့အခါ အဲ့ဘာသာရေးကို လုပ်ပိုင်ခွင့်ပေးထားတဲ့ နိုင်ငံရေး အခြေအနေ ပါ ထည့်သွင်း စဉ်းစားသင့်တယ်။ ဘာသာရေး ကိုယ်တိုင်ကလည်း ဘာသာတရားရဲ့ကောင်းမြတ်မှုတွေ သန့်စင်မှုတွေဟာ နိုင်ငံရေးကစားကွက် တွေကြောင့် မနစ်မွန်းခံရအောင် သူကိုယ်တိုင် ခွဲထွက်သင့်တယ်။ ကျနော်တို့တွေ တောင်းဆိုတဲ့ နိုင်ငံရေးမှာ ဘာသာရေး မပါတဲ့ Secularism ကို တောင်းဆိုနေချိန်မှာ ဘာ‌သာရေး ကိုယ်၌ကလည်း နိုင်ငံရေးထဲ ၀င်မပါအောင် ခွဲထုတ်သီးခြား ရပ်တည်ရမယ်။ T. S Eliot ပြောဖူးသလို Secretarism ဆိုတာ ဘာသာရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးမှာ ဘာသာရေးက ဆက်လက် လူအများရဲ့ ကိုးကွယ်ခံရပြီး သီလကောင်းမှု ရှင်သန်‌နေစေဖို့ သူကိုယ်တိုင် နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်ထဲက Split Up လုပ်မှ ဖြစ်မယ်။ Religion က still alive ဖြစ်ဖို့ နိုင်ငံရေးနည်းအရ ခွဲထွက်ပေးခံရမျိုးမဟုတ်ပဲ သူကိုယ်တိုင်က အရင် အဆက်အသွယ်ဖြတ်ဖို့ လုပ်ရမယ်လို့ ပြောဖူးတယ်။ ဘာသာရေး ဆိုတာကိုက လူအဖွဲ့အစည်းတွေထဲမှာ မရှင်သန်ချင်လို့ သီးခြား အဆောက်အဦးတွေနဲ့ ရပ်တည်နေတာမျိုး မဟုတ်လား။ အဲဒီလို မူလ ရပ်တည်နေမှု အတိုင်း ဆက်လက်မတည်ရှိပဲ နိုင်ငံရေးအရ လူအဖွဲ့အစည်းရဲ့ အပြုအမူတွေကို ၀င်ရောက် ခြယ်လှယ်ချင်တဲ့ ဘာသာရေးအစွန်းရောက်မှုက ဘာသာရေး ကိုယ်တိုင်နဲ့ ဘယ်လောက် ဆန့်ကျင်ဖက် ဖြစ်နေလဲဆိုတာ စဉ်းစားကြည့်လို့ရပါတယ်။ ဘာသာရေး အစွန်းရောက် လမ်းစဉ်က ဘာသာရေး အနှစ်သာရ မဟုတ်ပါ။ Things in itself ကနေ Things for itself မဖြစ်သွားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

အာ‌သူဆေးလ် က material existence of ideology in ideology practice အကြောင်းပြောဖူးတယ်။ ဆိုလိုတာက အစွန်း‌ရောက်သမားတွေ၊ အဖွဲ့အစည်းတွေ ပို့ချနေတာဟာ things for itself ဖြစ်နေတယ်။ ဥပမာ - ဘုရားကို ယုံကြည် (ကြောင်း ပြသ) ဖို့ ဒူးထောက်ကန်‌တော့ရတယ်။ ဒီတော့ ဒူးထောက် ကန်‌တော့ခြင်းကိုက “ယုံကြည်ခြင်း” ဆိုတာကို ဖော်ပြတယ်။ အဲဒီဟာကို အသားကျ လာတော့ ဘုရားကို မိမိစိတ်အတွင်းက (လွတ်လပ်စွာ) ယုံကြည်တယ် ဆိုတာထက် ဒူးထောက်ကန်တော့တာကမှ ဘုရားကို ယုံတယ် လို့ ထင်မှတ်ပြီး၊ ဒူးထောက်ကန်တော့ခြင်းကိုပဲ ပိုယုံကြည်သွားတာမျိုးတွေ ဖြစ်လာတာပဲ။ နောက်ထပ် ဥပမာ ပေးရရင်တော့ ဘာသာခြားကို ယူတဲ့ကိစ္စပေါ့။ ဗုဒ္ဓဘာသာ တည်မြဲဖို့ ဘာသာခြားကို မယူသင့်ဘူး၊ ဘာသာခြားကို ယူရင် မွေးလာတဲ့ သားသမီးဟာ ဘာသာခြား ဖြစ်‌ကောင်း ဖြစ်သွားနိုင်တယ် ဆိုတဲ့ မျက်ကန်းယုံကြည်ပို့ချမှုက ဗုဒ္ဓဘာသာကို ယုံကြည်မှုထက် ဘာသာခြားကို မယူခြင်းကမှ ဗုဒ္ဓဘာသာကျင့်ဝတ် ဖြစ်တယ် ဆိုတာမျိုးတွေ ဖြစ်လာတော့တာပဲ။

ဆိုတော့ ဘာသာရေး အစွန်းရောက်မှုဆိုတာ၊ အဲဒီလို ဘာသာရေးကို အသုံးချပြီး သူတို့ (“သူတို့” ဆိုတာ အစွန်းရောက်တွေကို ဆိုလိုတာ) အကျိုးအမြတ် ရရှိနိုင်မယ့် လုပ်ရပ်/ဖြစ်စဉ်တွေကိုသာ ဖန်တီးတဲ့၊ အလားတူ နည်းအတိုင်းပါပဲ။

Credit to Bulletproof - ကျည်မခ


Zawgyi

ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္မႈလို႔ ေျပာတာနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ေမ့ထားလို႔မရတာက ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္မႈဆိုတာ သူခ်ည္း သီးျခားရပ္တည္ေနတာ မဟုတ္ပဲ ႏိုင္ငံေရးအရ The political ပါေနတယ္ ဆိုတာပဲ။ ဉပမာ ဘာသာ ေရး အစြန္းေရာက္တာေတြကို ေဟာေျပာလို႔ရေအာင္ ခြင့္ျပဳတဲ့ လက္ခံတဲ့ ႏိုင္ငံေရး စနစ္ေတြက တင္ႀကိဳ႐ွိေနရတယ္။ မဘသ ႐ွင္သန္ဖို႔ ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္မွာ တရား၀င္ အဖြဲ႕အစည္း တရပ္အေနနဲ႔ ရပ္တည္ေပးေနတာမ်ိဳး။ ယုတ္စြအဆုံး ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္သူေတြက အီရတ္တို႔လို႔ ခုခံေရးလက္နက္ကိုင္စစ္ဆင္ႏြဲမယ္ဆိုရင္ေတာင္ လက္နက္ေတြ၊ တပ္သားေတြ၊ အေသခံဗုံးေဖာက္မယ့္သူေတြဟာ ဘာသာေရးအရ တည္႐ွိေနတာမဟုတ္ပဲႏိုင္ငံေရး အရ ပါတည္႐ွိေနတာမ်ိဴးပဲ။ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္သူေတြရဲ႕အႏၲိမ ရည္မွန္းခ်က္က ဘာသာေရးကို အေျခခံၿပီး အုပ္စိုး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ဖို႔ပဲ။ ဒီမွာတင္ ဘာသာေရး အခန္းက႑က ပ်က္သုဥ္းၿပီး ႏိုင္ငံေရးအရ The political ေတြပါ ၀င္ေရာက္ေနၿပီ။ ဒီအခ်က္ကို က်ေနာ္တို႔ ေမ့ထားလို႔မရဘူး။

Zizek ေျပာသလို စက္႐ုံမွာပစၥည္းခိုးလို႔ လွည္းတြန္းထြက္လာတဲ့သူကို ပိတ္ဖမ္းၿပီး စစ္ေတာ့ လွည္းေပၚမွာ ဘာပစၥည္းမွ ႐ွိမေနဘူး။ လြတ္ေပးလိုက္‌ၿပီးမွ သိရတာက အခိုးခံရတာ လွည္းျဖစ္ေနသလို သတိမမူ မိတာမ်ိဳးကို ေမ့လို႔မရဘူး။ ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္မႈေတြကို ကိုင္တြယ္တဲ့အခါ အဲ့ဘာသာေရးကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးထားတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အေျခအေန ပါ ထည့္သြင္း စဥ္းစားသင့္တယ္။ ဘာသာေရး ကိုယ္တိုင္ကလည္း ဘာသာတရားရဲ႕ေကာင္းျမတ္မႈေတြ သန္႔စင္မႈေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးကစားကြက္ ေတြေၾကာင့္ မနစ္မြန္းခံရေအာင္ သူကိုယ္တိုင္ ခြဲထြက္သင့္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ေတြ ေတာင္းဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံေရးမွာ ဘာသာေရး မပါတဲ့ Secularism ကို ေတာင္းဆိုေနခ်ိန္မွာ ဘာ‌သာေရး ကိုယ္၌ကလည္း ႏိုင္ငံေရးထဲ ၀င္မပါေအာင္ ခြဲထုတ္သီးျခား ရပ္တည္ရမယ္။ T. S Eliot ေျပာဖူးသလို Secretarism ဆိုတာ ဘာသာေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးမွာ ဘာသာေရးက ဆက္လက္ လူအမ်ားရဲ႕ ကိုးကြယ္ခံရၿပီး သီလေကာင္းမႈ ႐ွင္သန္‌ေနေစဖို႔ သူကိုယ္တိုင္ ႏိုင္ငံေရးနယ္ပယ္ထဲက Split Up လုပ္မွ ျဖစ္မယ္။ Religion က still alive ျဖစ္ဖို႔ ႏိုင္ငံေရးနည္းအရ ခြဲထြက္ေပးခံရမ်ိဳးမဟုတ္ပဲ သူကိုယ္တိုင္က အရင္ အဆက္အသြယ္ျဖတ္ဖို႔ လုပ္ရမယ္လို႔ ေျပာဖူးတယ္။ ဘာသာေရး ဆိုတာကိုက လူအဖြဲ႕အစည္းေတြထဲမွာ မ႐ွင္သန္ခ်င္လို႔ သီးျခား အေဆာက္အဦးေတြနဲ႔ ရပ္တည္ေနတာမ်ိဳး မဟုတ္လား။ အဲဒီလို မူလ ရပ္တည္ေနမႈ အတိုင္း ဆက္လက္မတည္႐ွိပဲ ႏိုင္ငံေရးအရ လူအဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ အျပဳအမူေတြကို ၀င္ေရာက္ ျခယ္လွယ္ခ်င္တဲ့ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္မႈက ဘာသာေရး ကိုယ္တိုင္နဲ႔ ဘယ္ေလာက္ ဆန္႔က်င္ဖက္ ျဖစ္ေနလဲဆိုတာ စဥ္းစားၾကည့္လို႔ရပါတယ္။ ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္ လမ္းစဥ္က ဘာသာေရး အႏွစ္သာရ မဟုတ္ပါ။ Things in itself ကေန Things for itself မျဖစ္သြားဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။

အာ‌သူေဆးလ္ က material existence of ideology in ideology practice အေၾကာင္းေျပာဖူးတယ္။ ဆိုလိုတာက အစြန္း‌ေရာက္သမားေတြ၊ အဖြဲ႕အစည္းေတြ ပို႔ခ်ေနတာဟာ things for itself ျဖစ္ေနတယ္။ ဥပမာ - ဘုရားကို ယုံၾကည္ (ေၾကာင္း ျပသ) ဖို႔ ဒူးေထာက္ကန္‌ေတာ့ရတယ္။ ဒီေတာ့ ဒူးေထာက္ ကန္‌ေတာ့ျခင္းကိုက “ယုံၾကည္ျခင္း” ဆိုတာကို ေဖာ္ျပတယ္။ အဲဒီဟာကို အသားက် လာေတာ့ ဘုရားကို မိမိစိတ္အတြင္းက (လြတ္လပ္စြာ) ယုံၾကည္တယ္ ဆိုတာထက္ ဒူးေထာက္ကန္ေတာ့တာကမွ ဘုရားကို ယုံတယ္ လို႔ ထင္မွတ္ၿပီး၊ ဒူးေထာက္ကန္ေတာ့ျခင္းကိုပဲ ပိုယုံၾကည္သြားတာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္လာတာပဲ။ ေနာက္ထပ္ ဥပမာ ေပးရရင္ေတာ့ ဘာသာျခားကို ယူတဲ့ကိစၥေပါ့။ ဗုဒၶဘာသာ တည္ၿမဲဖို႔ ဘာသာျခားကို မယူသင့္ဘူး၊ ဘာသာျခားကို ယူရင္ ေမြးလာတဲ့ သားသမီးဟာ ဘာသာျခား ျဖစ္‌ေကာင္း ျဖစ္သြားႏိုင္တယ္ ဆိုတဲ့ မ်က္ကန္းယုံၾကည္ပို႔ခ်မႈက ဗုဒၶဘာသာကို ယုံၾကည္မႈထက္ ဘာသာျခားကို မယူျခင္းကမွ ဗုဒၶဘာသာက်င့္ဝတ္ ျဖစ္တယ္ ဆိုတာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္လာေတာ့တာပဲ။

ဆိုေတာ့ ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္မႈဆိုတာ၊ အဲဒီလို ဘာသာေရးကို အသုံးခ်ၿပီး သူတို႔ (“သူတို႔” ဆိုတာ အစြန္းေရာက္ေတြကို ဆိုလိုတာ) အက်ိဳးအျမတ္ ရ႐ွိႏိုင္မယ့္ လုပ္ရပ္/ျဖစ္စဥ္ေတြကိုသာ ဖန္တီးတဲ့၊ အလားတူ နည္းအတိုင္းပါပဲ။

Credit to Bulletproof - ကျည်မခ