ကိုယ့်ရဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းကို ဘယ်လိုရွေးချယ်မလဲ

 Unicode

 ကိုယ်က ဘယ်အလုပ်ကို စိတ်ဝင်စားတာလဲ၊ပြီးတော့ ဘယ်လိုအလုပ်မျိုးက ကိုယ်နဲ့ပိုပြီးအကျွမ်းတဝင်ရှိတာလဲကို သေချာဆုံးဖြတ်ပြီး

Right Career တစ်ခုဘယ်လိုရွေးချယ်ကြမလဲ??

Right careerတစ်ခုကို သေသေချာချာလေးရွေးချယ်နိုင်ဖို့ နည်းလမ်းကောင်း (4)ခုနဲ့ မိတ်ဆက်ပေးပါရ‌စေ။

1. Assess yourself -who are you right now?

ပထမဦးဆုံး ကိုယ်က ဘယ်လို‌နေရာမျိုးမှာပိုတော်လဲ ၊ ဘယ်လိုအလုပ်မျိုးမှာပိုပြီးသဘောကျတတ်တဲ့လူမျိုးလည်း အရင်စဉ်းစားပါ။အဲ့ဒါမှ ကိုယ့်အသက်‌မွေးဝမ်းကျောင်းအလုပ်နဲ့ ကိုယ်စိတ်ဝင်စားတာနဲ့ တစ်သားတည်းကျနိုင်မှာပါ။ဆိုတော့ ကိုယ်ကဘာကိုစိတ်ဝင်စားတာလဲ မသိတဲ့သူတွေက အောက်ပါမေးခွန်းတွေကို ကိုယ့်ကိုကိုယ်ပြန်မေးကြည့်ပါ။
. ကျောင်းမှာတုန်းက ဘယ်ဘာသာရပ်တွေလေ့‌လာရတာကို သဘောကျခဲ့လဲ?ဘာလို့သဘောကျခဲ့တာလဲ?သင်တဲ့ဆရာကို သဘောကျတာလာ?သင်ရတဲ့ဘာသာရပ်အပေါ်မှာ စိတ်ဝင်စားမှုရှိတာလား?
.ဘယ်ဘာသာရပ်တွေမှာ ကိုယ်က ပိုပြီးကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်ခဲ့လဲ?
.ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ အလုပ်တစ်ခု၊အဆင့်တစ်ခု ဒါမှမဟုတ် physical activities တစ်ခုခုကိုရွေးခိုင်းမယ်ဆိုရင် ဘာကိုရွေးချယ်မှာလဲ?ကိုယ်ရွေးချယ်လိုက်တဲ့ အလုပ်တစ်ခုမှာပဲ နေ့တိုင်းအလုပ်လုပ်နေရမဲ့ ကိုယ်ပုံကိုယ်မြင်ယောင်ကြည့်ဖူးလား?

ကိုယ့်ရဲ့ personal traits ဒါမှမဟုတ် qualities
တွေအပေါ်အခြေခံပြီးတော့ self-assessment testsတွေ လုပ်ကြည့်ပါ။ဘယ်လိုလုပ်ရမှာလဲ??? SWOT analysis တစ်ခုလုပ်ရမှာပါ။စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှ မဟုတ်ဘူး ကိုယ့်ကိုကိုယ်လည်း SWOT analysisလုပ်ကြည့်ဖို့လိုပါတယ်။SWOT analysisဆိုတာက strengthsကိုယ့်ရဲ့အားသာချက်၊ weaknessesကိုယ့်ရဲ့အားနည်းချက်၊opportunitiesအခွင့်အရေးတွေနဲ့၊ threats(ခြိမ်းခြောက်မှုများ) to your goals,ကို ပြောတာပါ။
ကိုယ့်မှာရှိတဲ့ skillsတွေနဲ့ ဘဝအတွက် အရေးအပါဆုံး အချက်၅ ချက်ထဲက ဘယ်ဟာကို ကိုယ်အဖြစ်ချင်ဆုံးလဲ စဉ်းစားပါ။ဘယ်skillက ကိုယ့်အတွက် self-management,
self-beliefအများဆုံးပေးနိုင်ပြီး teamworkနဲ့လုပ်တဲ့အခါတွေမှာပါ problemတွေကို ဘယ်လိုsaveဖြစ်အောင် အလွယ်ကူဆုံးဖြေရှင်းနိုင်လောက်လဲ စဉ်းစားဖို့လိုပါတယ်။အရောင်းအဝယ်လုပ်တာ၊teachingပိုင်း‌တွေမှာနဲ့ investigative reporting လုပ်တဲ့အခါတွေမှာ
ပိုပြီးတော့တောင်ကိုယ်ကcommunication
ကောင်းဖို့လိုပါတယ်။ဆိုတော့ SWOT analysis
လုပ်ကြည့်ပြီး ကိုယ့်ရဲ့ skills နဲ့ interests ကို good matchတစ်ခုလုပ်နိုင်ဖို့မျှော်လင့်ပါတယ်။
မှတ်ထားရမှာက အပေါ်မှာ ပြောခဲ့တဲ့အချက်တွေကိုသေချာမဆုံးဖြတ်နိုင်ခဲ့ရင်တော့ good matchဖြစ်တဲ့ careersတွေကအများကြီးဖြစ်လာပြီးရွေးရခက်နေဦးမှာပါပဲ။

2.Build a list of careers you want to learn more about

ကိုယ့်ရဲ့ strengths ,skills and interestsတွေကို assessလုပ်ပြီးရင်တော့ dream careersတွေကို စာရင်းချရေးလိုက်ပါ။အနည်းဆုံး 10ခုလောက်တော့ရှိပါစေ။ဘာလို့လဲဆိုတော့ အိပ်မက်နဲ့လက်တွေ့ထပ်တူမကျနိုင်လို့ပါ။
Careers hub မှာ fifteen business sectors တွေကို ‌ရှာကြည့်ပါ။ကိုယ့်ရဲ့ dream careerပါကောင်းပါနိုင်ပါတယ်။နောက်ထပ် ကိုယ်လုပ်နိုင်လောက်တဲ့ အခြားcareersတွေပါတွေ့နိုင်ပါတယ်။Sectors တစ်ခုဆီတိုင်းက range of jobs တွေကိုတောင် ကိုယ်လုပ်နိုင်ရင် လုပ်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။ဒါကြောင့်ဘယ်လိုqualificationsတွေကိုယ့်မှာ လိုအပ်နေသေးလဲ ၊ ကျောင်းပြီးသွားရင် ဘာစလုပ်ရမလဲ ၊ ဘယ်သူတွေကို အကူအညီတောင်းသင့်လဲ စသဖြင့် လေ့လာပါ။
ဥပမာ - ကိုယ်က teaching assistant ဖြစ်ချင်တယ်ဆိုရင် careers hub တစ်ခုခုကနေပြီးတော့ childcar‌eတွေ education jobs တွေကို ရှာရမှာပါ။seniorတွေဆီကအကြံဉာဏ်တွေအတွေ့အကြုံတွေပါ ရ‌သလောက် စုဆောင်းရမှာမျိူးပါ။

3.Creat a list of 2-5 top career choices

ဒီအဆင့်မှာတော့ careerတွေအများကြီးချရေးစရာမလိုတော့ပါဘူး။ကိုယ့်စိတ်ကပြောတာကို သေချာနားထောင်ဖို့ပဲ လိုအပ်ပါတော့တယ်။ကိုယ်interested အဖြစ်ဆုံးcareer ကိုရွေးချယ်ပါ။ရွေးချယ်တဲ့နေရာမှာ အဲ့ဒီ‌careerအတွက်လိုအပ်တဲ့ qualification တွေကို အမှန်တကယ် လုပ်နိုင်မှ ရွေးချယ်ပါ။သတိချက်ရမှာတစ်ခုက ရောမကို တစ်ရက်ထဲနဲ့ ဆောက်‌လို့မရပါဘူး။
Never forget: if you've got the interest,you can build the skills and qualification.

ကိုယ့်ရဲ့ top career choiceနဲ့ကိုယ့်မှာရှိတဲ့ qualificationနဲ့skillတွေသာ ကိုက်ညီခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ Future career journeyမှာပါ အသုံးဝင်ပါလိမ့်မယ်။

4.Think about your short-term and long-term goals

Now, right career ကိုရွေးပြီးပီဆိုတော့ နောက်တစ်ဆင့်က achievable goalsအတွက် ထည့်ပြီးတွေးထားရမှာပါ။ကိုယ်ရွေးချယ်လိုက်တဲ့ career တကယ်လည်း လုပ်တော့မယ်ဆိုရော

ဘယ်နှစ်လ လုပ်မှာလဲ?ဘယ်နှစ် နှစ်လုပ်မှာလဲ?ဆိုတဲ့ goalsရှိဖို့လိုအပ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် documentတစ်ခုထဲမှာ goalsရောက်ဖို့ လှမ်းမဲ့ခြေလှမ်းတိုင်းကို ချရေးပါ။ပြီးတော့ deadlineထားဖို့လိုပါတယ်။ (ဘယ်နေ့အပြီး‌လုပ်မယ် ဆိုပြီး dateတစ်ခု သတ်မှတ်လိုက်တာမျိုး)
ဒါဆိုရင်တော့ big stepတစ်ခုလုပ်ပြီးသားလည်း ဖြစ်သလို ကိုယ့်careerရဲ့အောင်မြင်မှုအပေါ်စိတ်ကူးနဲ့‌မျှော်လင့်ချက်ထားပြီးသားလည်းဖြစ်ပါတယ်။

Zawgyi

ကိုယ္က ဘယ္အလုပ္ကို စိတ္ဝင္စားတာလဲ၊ၿပီးေတာ့ ဘယ္လိုအလုပ္မ်ိဳးက ကိုယ္နဲ႕ပိုၿပီးအကြၽမ္းတဝင္ရွိတာလဲကို ေသခ်ာဆုံးျဖတ္ၿပီး
Right Career တစ္ခုဘယ္လိုေ႐ြးခ်ယ္ၾကမလဲ??

Right careerတစ္ခုကို ေသေသခ်ာခ်ာေလးေ႐ြးခ်ယ္နိုင္ဖို႔ နည္းလမ္းေကာင္း (4)ခုနဲ႕ မိတ္ဆက္ေပးပါရေစ။

1. Assess yourself -who are you right now?

ပထမဦးဆုံး ကိုယ္က ဘယ္လိုေနရာမ်ိဳးမွာပိုေတာ္လဲ ၊ ဘယ္လိုအလုပ္မ်ိဳးမွာပိုၿပီးသေဘာက်တတ္တဲ့လူမ်ိဳးလည္း အရင္စဥ္းစားပါ။အဲ့ဒါမွ ကိုယ့္အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းအလုပ္နဲ႕ ကိုယ္စိတ္ဝင္စားတာနဲ႕ တစ္သားတည္းက်နိဳင္မွာပါ။ဆိုေတာ့ ကိုယ္ကဘာကိုစိတ္ဝင္စားတာလဲ မသိတဲ့သူေတြက ေအာက္ပါေမးခြန္းေတြကို ကိုယ့္ကိုကိုယ္ျပန္ေမးၾကည့္ပါ။
. ေက်ာင္းမွာတုန္းက ဘယ္ဘာသာရပ္ေတြေလ့လာရတာကို သေဘာက်ခဲ့လဲ?ဘာလို႔သေဘာက်ခဲ့တာလဲ?သင္တဲ့ဆရာကို သေဘာက်တာလာ?သင္ရတဲ့ဘာသာရပ္အေပၚမွာ စိတ္ဝင္စားမႈရွိတာလား?
.ဘယ္ဘာသာရပ္ေတြမွာ ကိုယ္က ပိုၿပီးကြၽမ္းက်င္ပိုင္နိုင္ခဲ့လဲ?
.ကိုယ္ႀကိဳက္တဲ့ အလုပ္တစ္ခု၊အဆင့္တစ္ခု ဒါမွမဟုတ္ physical activities တစ္ခုခုကိုေ႐ြးခိုင္းမယ္ဆိုရင္ ဘာကိုေ႐ြးခ်ယ္မွာလဲ?ကိုယ္ေ႐ြးခ်ယ္လိုက္တဲ့ အလုပ္တစ္ခုမွာပဲ ေန႕တိုင္းအလုပ္လုပ္ေနရမဲ့ ကိုယ္ပုံကိုယ္ျမင္ေယာင္ၾကည့္ဖူးလား?

ကိုယ့္ရဲ႕ personal traits ဒါမွမဟုတ္ qualities
ေတြအေပၚအေျခခံၿပီးေတာ့ self-assessment testsေတြ လုပ္ၾကည့္ပါ။ဘယ္လိုလုပ္ရမွာလဲ??? SWOT analysis တစ္ခုလုပ္ရမွာပါ။စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြမွ မဟုတ္ဘူး ကိုယ့္ကိုကိုယ္လည္း SWOT analysisလုပ္ၾကည့္ဖို႔လိုပါတယ္။SWOT analysisဆိုတာက strengthsကိုယ့္ရဲ႕အားသာခ်က္၊ weaknessesကိုယ့္ရဲ႕အားနည္းခ်က္၊opportunitiesအခြင့္အေရးေတြနဲ႕၊ threats(ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား) to your goals,ကို ေျပာတာပါ။
ကိုယ့္မွာရွိတဲ့ skillsေတြနဲ႕ ဘဝအတြက္ အေရးအပါဆုံး အခ်က္၅ ခ်က္ထဲက ဘယ္ဟာကို ကိုယ္အျဖစ္ခ်င္ဆုံးလဲ စဥ္းစားပါ။ဘယ္skillက ကိုယ့္အတြက္ self-management,
self-beliefအမ်ားဆုံးေပးနိုင္ၿပီး teamworkနဲ႕လုပ္တဲ့အခါေတြမွာပါ problemေတြကို ဘယ္လိုsaveျဖစ္ေအာင္ အလြယ္ကူဆုံးေျဖရွင္းနိုင္ေလာက္လဲ စဥ္းစားဖို႔လိုပါတယ္။အေရာင္းအဝယ္လုပ္တာ၊teachingပိုင္းေတြမွာနဲ႕ investigative reporting လုပ္တဲ့အခါေတြမွာ
ပိုၿပီးေတာ့ေတာင္ကိုယ္ကcommunication
ေကာင္းဖို႔လိုပါတယ္။ဆိုေတာ့ SWOT analysis
လုပ္ၾကည့္ၿပီး ကိုယ့္ရဲ႕ skills နဲ႕ interests ကို good matchတစ္ခုလုပ္နိုင္ဖို႔ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။
မွတ္ထားရမွာက အေပၚမွာ ေျပာခဲ့တဲ့အခ်က္ေတြကိုေသခ်ာမဆုံးျဖတ္နိုင္ခဲ့ရင္ေတာ့ good matchျဖစ္တဲ့ careersေတြကအမ်ားႀကီးျဖစ္လာၿပီးေ႐ြးရခက္ေနဦးမွာပါပဲ။

2.Build a list of careers you want to learn more about

ကိုယ့္ရဲ႕ strengths ,skills and interestsေတြကို assessလုပ္ၿပီးရင္ေတာ့ dream careersေတြကို စာရင္းခ်ေရးလိုက္ပါ။အနည္းဆုံး 10ခုေလာက္ေတာ့ရွိပါေစ။ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အိပ္မက္နဲ႕လက္ေတြ႕ထပ္တူမက်နိဳင္လို႔ပါ။
Careers hub မွာ fifteen business sectors ေတြကို ရွာၾကည့္ပါ။ကိုယ့္ရဲ႕ dream careerပါေကာင္းပါနိုင္ပါတယ္။ေနာက္ထပ္ ကိုယ္လုပ္နိုင္ေလာက္တဲ့ အျခားcareersေတြပါေတြ႕နိုင္ပါတယ္။Sectors တစ္ခုဆီတိုင္းက range of jobs ေတြကိုေတာင္ ကိုယ္လုပ္နိုင္ရင္ လုပ္နိုင္ပါလိမ့္မယ္။ဒါေၾကာင့္ဘယ္လိုqualificationsေတြကိုယ့္မွာ လိုအပ္ေနေသးလဲ ၊ ေက်ာင္းၿပီးသြားရင္ ဘာစလုပ္ရမလဲ ၊ ဘယ္သူေတြကို အကူအညီေတာင္းသင့္လဲ စသျဖင့္ ေလ့လာပါ။
ဥပမာ - ကိုယ္က teaching assistant ျဖစ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ careers hub တစ္ခုခုကေနၿပီးေတာ့ childcareေတြ education jobs ေတြကို ရွာရမွာပါ။seniorေတြဆီကအႀကံဉာဏ္ေတြအေတြ႕အႀကဳံေတြပါ ရသေလာက္ စုေဆာင္းရမွာမ်ိဴးပါ။

3.Creat a list of 2-5 top career choices

ဒီအဆင့္မွာေတာ့ careerေတြအမ်ားႀကီးခ်ေရးစရာမလိုေတာ့ပါဘူး။ကိုယ့္စိတ္ကေျပာတာကို ေသခ်ာနားေထာင္ဖို႔ပဲ လိုအပ္ပါေတာ့တယ္။ကိုယ္interested အျဖစ္ဆုံးcareer ကိုေ႐ြးခ်ယ္ပါ။ေ႐ြးခ်ယ္တဲ့ေနရာမွာ အဲ့ဒီcareerအတြက္လိုအပ္တဲ့ qualification ေတြကို အမွန္တကယ္ လုပ္နိုင္မွ ေ႐ြးခ်ယ္ပါ။သတိခ်က္ရမွာတစ္ခုက ေရာမကို တစ္ရက္ထဲနဲ႕ ေဆာက္လို႔မရပါဘူး။
Never forget: if you've got the interest,you can build the skills and qualification.

ကိုယ့္ရဲ႕ top career choiceနဲ႕ကိုယ့္မွာရွိတဲ့ qualificationနဲ႕skillေတြသာ ကိုက္ညီခဲ့မယ္ဆိုရင္ေတာ့ Future career journeyမွာပါ အသုံးဝင္ပါလိမ့္မယ္။

4.Think about your short-term and long-term goals

Now, right career ကိုေ႐ြးၿပီးပီဆိုေတာ့ ေနာက္တစ္ဆင့္က achievable goalsအတြက္ ထည့္ၿပီးေတြးထားရမွာပါ။ကိုယ္ေ႐ြးခ်ယ္လိုက္တဲ့ career တကယ္လည္း လုပ္ေတာ့မယ္ဆိုေရာဘယ္ႏွစ္လ လုပ္မွာလဲ?ဘယ္ႏွစ္ ႏွစ္လုပ္မွာလဲ?ဆိုတဲ့ goalsရွိဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ documentတစ္ခုထဲမွာ goalsေရာက္ဖို႔ လွမ္းမဲ့ေျခလွမ္းတိုင္းကို ခ်ေရးပါ။ၿပီးေတာ့ deadlineထားဖို႔လိုပါတယ္။ (ဘယ္ေန႕အၿပီးလုပ္မယ္ ဆိုၿပီး dateတစ္ခု သတ္မွတ္လိုက္တာမ်ိဳး)
ဒါဆိုရင္ေတာ့ big stepတစ္ခုလုပ္ၿပီးသားလည္း ျဖစ္သလို ကိုယ့္careerရဲ႕ေအာင္ျမင္မႈအေပၚစိတ္ကူးနဲ႕ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ထားၿပီးသားလည္းျဖစ္ပါတယ္။